ਪਾਕਿ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਧਨ ‘ਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ-ਰੈਮਿਟੈਂਸ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-23 ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਭੇਜਣ ਕਾਰਨ ਚਾਰ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਕਮ ਚਾਰ ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 2.18 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 2.8 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਜੂਨ 2022 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਰਕਮ ਵਿੱਚ 22 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖਬਾਰ ‘ਦਿ ਡਾਨ’ ‘ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-23 ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 27.02 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਭੇਜੀ ਗਈ, ਜੋ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 31.27 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 13.6 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021-22 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2022-23 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭੇਜੀ ਰਕਮ ਵਿਚ 4.25 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ਨੂੰ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ‘ਚ ਡਾਲਰ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ਨੂੰ 220 ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20-25 ਰੁਪਏ ਦੀ ਉੱਚੀ ਦਰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (ਆਈਐਮਐਫ) ਤੋਂ ਬੇਲਆਊਟ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਰ ‘ਤੇ ਸੀਮਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ 269 ਰੁਪਏ ਦੇ ਭਾਅ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਮਈ ‘ਚ ਵੀ ਇਹ 280-290 ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ‘ਚ ਰਿਹਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੁਵੈਤ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਮੀਉੱਲਾ ਤਾਰਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੀਮਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰੈਮਿਟੈਂਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ ਤੋਂ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।