‘ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ’ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ-ਅੱਜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ‘ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ’ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਕੋਚੀਨ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੇਂ 6 ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਿਰਮਾਣ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਕੋਚੀਨ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 21 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪੜਾਅ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨੇਵੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 1999 ਵਿੱਚ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2002 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਬਾਜਪਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਇਸ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਟੇਕ ਆਫ ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ‘ਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਆਵੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਘੱਟ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਟੇਕ ਆਫ ਅਤੇ ਲੈਂਡ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਕਰੀਬ 20,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੇ ਇਸ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਉਪ ਮੁਖੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਲਈ ਉਪਕਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ 18 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅੰਬਾਲਾ, ਦਮਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਜਲੰਧਰ, ਕੋਟਾ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਲਈ 2500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸੰਚਾਲਨ, ਜਹਾਜ਼ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਮਾਡਿਊਲਰ ਓ.ਟੀ. (ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਥੀਏਟਰ), ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਾਡਿਊਲਰ ਓ.ਟੀ., ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਕਲੀਨਿਕ, ਆਈਸੀਯੂ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨਰ, ਐਕਸ-ਰੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਡੈਂਟਲ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਸਮੇਤ ਨਵੀਨਤਮ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਾਰਡ ਅਤੇ ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਨ ਆਦਿ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 262 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 60 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ 30 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਇਹ ਮਿਗ-29ਕੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਕਾਮੋਵ-31 ਅਤੇ ਐੱਮ.ਐੱਚ.-60ਆਰ ਮਲਟੀ-ਰੋਲ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਲਾਈਟ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ (ਏ.ਐੱਲ.ਐੱਚ.) ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (ਐੱਲ.ਸੀ.ਏ.) ਸਮੇਤ 30 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਵਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇਗਾ।