ਜਾਪਾਨ ‘ਚ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਭਿਆਸ; ਅਮਰੀਕਾ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਲਿਆ ਹਿੱਸਾ

ਯੋਕੋਸੁਕਾ-ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਯੋਕੋਸੁਕਾ ‘ਚ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਾਪਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਚਤੁਰਭੁਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਐਡਮਿਰਲ ਸੰਜੇ ਭੱਲਾ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਈਐਨਐਸ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸ ਕਮੋਰਟਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਆਈਐਨਐਸ ਕਮੋਰਤਾ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਨੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਗੇ।
ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਦੋ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ, ਆਈਐਨਐਸ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸ ਕਮੋਰਤਾ, ਆਈਐਨਐਸ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਆਈਐਨਐਸ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਲਗਭਗ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਈਐਨਐਸ ਕਮੋਰਟਾ ਨੂੰ ਰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਫੜਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 6500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਯੁੱਧ ਲੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਆਈਐਮਐਸ ਕਮੋਰਟਾ ਨੂੰ ਨੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ-28 ਤਹਿਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 90 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ‘ਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ (ਚੀਨ) ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨੀ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵੀ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਮਾਲਾਬਾਰ ‘ਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦਾ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵੀ ਵਧੇਗਾ। ਮਾਲਾਬਾਰ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ-ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇਵੀ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਚੀਨ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ‘ਚ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਜਾਪਾਨ 2015 ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ। ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।