ਸਿਆਸਤਖਬਰਾਂਦੁਨੀਆ

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਸੁਚੇਤ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ- ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੇ। ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ (ਏਪੀ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ, ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ , ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਉਸਾਰੂ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬਗੈਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲੋਬਲ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਟ, ਮੁਦਰਾ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ “ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਭੂ -ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ”।ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੋਵੇਂ “ਖਤਰੇ” ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੰਡਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਕੀਮਤ ਤੇ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਪਿਛਲੀ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ। ”ਇਸਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਸੀ।  ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਖਤਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਸਨ। ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਚੋਲੇ ਅਤੇ ਫੋਰਮ ਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ “ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਐਸ-ਯੂਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ “ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬੁਝਾਰਤ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾ ਇਸ ਹਫਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਮੁੱਦੇ ਹਨ: ਵਧ ਰਹੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਵਿੱਖ। ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਭਰਮ ਸੀ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ “ਅਚਾਨਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਬਦ ਤੋਂ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ “ਸੀਮਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ” ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇੱਕ ਸੰਮਿਲਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਵੱਲ ਵੀ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਟੀਕਾਕਰਣ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਫਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

Comment here