ਅਪਰਾਧਸਿਆਸਤਚਲੰਤ ਮਾਮਲੇਦੁਨੀਆਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਸਥਿਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕ ਰਹੀ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਵੱਲ

1948 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਦੌਰ ‘ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਨਅਤ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈਆਂ ਹਨ। ‘ਗੋਟਾਬਾਯਾ ਰਾਜਪਕਸ਼ੇ ਸਰਕਾਰ’ ਵੱਲੋਂ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੀਬ 60 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਜਬੂਰੀ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗੋਟਾਬਾਯਾ ਰਾਜਪਕਸ਼ੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਨਿਲ ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਜੂਨ ‘ਚ 54.6 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਜੁਲਾਈ ‘ਚ 60.8 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 75 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ‘ਜੁਆਇੰਟ ਐਪਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੋਰਮ’ ਮੁਤਾਬਕ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਉੱਠ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਰੱਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਪਾਲਣ ਲਈ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ‘ਸਟੈਂਡਅੱਪ ਮੂਵਮੈਂਟ ਲੰਕਾ’ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ.। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਸ਼ੀਲਾ ਡੈਂਡੇਨੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: “ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।” ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਸੈਕਸ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 7 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸੈਕਸ ਵਰਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 15000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਕਮਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਲਗਭਗ 28,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਓਵਰਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ 35,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਮਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਵੀ ਰਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਚ ਪੁਲਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸੌਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਲਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ ‘ਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਗਾਹਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵੀ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਮਾਫੀਆ ਵੀ ਇਸ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਜ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ‘ਗੁਨਾਹ’ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਾਕਮ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਾ ਦਿਵਾਏ ਤਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ

Comment here