ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ 13 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਲਿਆ ਕਰਜ਼ਾ

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ— ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ‘ਚ ਘਿਰਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰਜ਼ੇ ‘ਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬੇਹਿਸਾਬ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪੰਜਾਹ ਫੀਸਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ‘ਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਭਗ 34 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰਫ 3.2 ਡਾਲਰ (ਕਰੀਬ 240 ਰੁਪਏ) ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ‘ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਦੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਮਿਫਤਾਹ ਇਸਮਾਈਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ (ਜੁਲਾਈ-ਅਪ੍ਰੈਲ 2021-22) ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ 2.623 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਮੇਤ 13.033 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ (ਈਏਡੀ) ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਡਿੰਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ 262.14 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਬੰਦ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਕਮ ਉਧਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2020-21 ਦੀ ਸਮਾਨ ਮਿਆਦ (ਜੁਲਾਈ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਦੌਰਾਨ ਆਊਟਫਲੋ 10.195 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ 3.246 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜਟ ਦੀ ਰਕਮ 12.233 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ 14.088 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (ਆਈਐਮਐਫ) ਸਮੇਤ ਬਹੁਪੱਖੀ ਅਤੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ 13.871 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ 217.44 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਤੋਂ USD 4.050 ਬਿਲੀਅਨ, ਦੁਵੱਲੇ ਤੋਂ USD 485.97 ਮਿਲੀਅਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ USD 2.623 ਬਿਲੀਅਨ, ਬਾਂਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ USD 2.041 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ USD 3 ਬਿਲੀਅਨ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਹੈ।