ਅਪਰਾਧਸਿਆਸਤਖਬਰਾਂਚਲੰਤ ਮਾਮਲੇਦੁਨੀਆ

‘ਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ?’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵੈਬੀਨਾਰ

ਲੰਡਨ-ਦਿ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਫਰੰਟ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਸਰ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਲਈ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਦਿਨੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੈਬੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਾਂਝਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਹੋ ਰਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਈਰਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਲਿਫਾਅ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇ। ਦ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਫੋਰਮ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਵੈਬਿਨਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ‘ਕੀ ਸਿਵਲ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਈਰਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ?’, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 22 ਸਾਲਾ ਮਾਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਦੀ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਗਰੀਬੀ ਵਧਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅੱਜ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠੇਗਾ? ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੈਟਵਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇਗਾ?

ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਟੀਡੀਐਫ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲਾਰਡ ਬਰੂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਫੋਰਮ  ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਰਾਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਰਬ ਬਸੰਤ ਪਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਮੀਨੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ  ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸਦੀ ਹਿਜਾਬ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ‘ਅਪਰਾਧ’ ਲਈ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਿਲਾਫ ਗੁੱਸਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ 43 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲਾਰਡ ਬਰੂਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਪਿਛਲੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਈਰਾਨੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਅਰਬ, ਕੁਰਦਾਂ, ਬਲੂਚੀਆਂ, ਤੁਰਕ ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਮੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ – ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਘਾਟ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਲਈ, ਇਸਦੇ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਲੇਖਕ ਫਤੇਮੇਹ ਅਮਾਨ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਦਰੋਹ ਅਤੀਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਟ੍ਰੈਜੈਕਟਰੀ ਅਟੱਲ ਹੈ।ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕਿ ਮਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਿਛੋਕੜ – ਕੁਰਦਿਸ਼ ਸੁੰਨੀ – ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2009 ਦੀ ਗ੍ਰੀਨ ਮੂਵਮੈਂਟ, ਅਤੇ 2018 ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਧੜੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਜੋ ਨਸਲੀ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਜਮਾਤੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਸ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਇਰਾਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੀਰੀਆ ਜਾਂ ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜਾ, ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਵਿਦਰੋਹ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸਲਈ ਇਹ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪਰ, ਅਮਨ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਵੰਡੇ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕ, ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਧਾਰਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦਾ ਸੰਕਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਨੂਸ਼ ਏਹਤੇਸ਼ਾਮੀ ਅਤੇ ਡਰਹਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿਖੇ ਐਚ.ਐਚ ਸ਼ੇਖ ਨਸੇਰ ਅਲ-ਸਬਾਹ ਚੇਅਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਐਚ.ਐਚ.ਸ਼ੇਖ ਨਸੇਰ ਅਲ-ਸਬਾਹ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ, ਕਿਊਬਾ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਰਗੀਆਂ ਦਮਨਕਾਰੀ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੇ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਮੁਦਰਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਏਹਤੇਸ਼ਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਈਰਾਨ ਕੋਈ ਅਪਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮੁਦਰਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ IRGC ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਖਤਾਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣ ਲਈ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਇਹ ਈਰਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲਚਕਦਾਰ, ਲਚਕੀਲਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਯੋਗ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ, ਈਰਾਨੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜਾਦ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਚੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਹਿਤੇਸ਼ਾਮੀ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਧੁਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ:

 ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਕੋਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਅੰਤਰ, ਕ੍ਰੋਨੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ; ਗੈਰ-ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ, ਗੈਰ-ਜਵਾਬਦੇਹ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਅਤੇ, ਊਠ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਤੂੜੀ, ਜੇਸੀਪੀਓਏ ਤੋਂ ਲਾਟ ਗੌਂਗ; ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਘਟਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ , ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ, ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਖੇਤਰੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਬਾਰੇ, ਅਹਿਤੇਸ਼ਾਮੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਯਮਨ ਸਮੇਤ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਆਖਰਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੰਗਿਆੜੀ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ‘ਵੂਮੈਨ ਲਾਈਫ ਫ੍ਰੀਡਮ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਡੇਸ ਚੇਰਚਰਸ ਈਰਾਨੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਰੋਇਆ ਕਸ਼ੇਫੀ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਔਰਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ।ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ, ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਹੈ, ਕਸ਼ੇਫੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਇੱਛਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਹਿਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਦਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਪਰਾਧਿਕ ਫਾਈਲਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਸਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਰੋਕਸਨੇ ਫਰਮਾਨਫਾਰਮੀਅਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਾੜੀ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਸਾਰ, ਯੂਰਪ, ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਵਲ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਠੱਗ ਰਾਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਅਤੇ ਇਨਸੂਲੇਸ਼ਨ ਹੁਣ ਤਿੱਖੇ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਕੀ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਕੀ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਵੀ ਹੈ? ਬਜੁਰਗ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਰਮਾਨਫਾਰਮੀਅਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਗਲਾ ਲੀਡਰ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹੋਣਗੇ? ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਉਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਰਮਾਨਫਾਰਮੀਅਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗੁਆਂਢੀ, ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਰਾਜ; ਪੱਛਮ, ਯੂਰਪ ਸਮੇਤ; ਅਤੇ ਉਭਰਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿ ਬੀਜਿੰਗ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ AI ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਫਰਮਾਨਫਾਰਮੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕਜੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਮਾਰੂਫ ਕੈਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ – ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਰਦ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੈ। ਕੈਬੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੀ ਵੇਖੀ: ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਈਰਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਕਲਪ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ? ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਲਿੰਗ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਾਬੀ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ, ਇੱਕ ਜਮਹੂਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਬਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਫੋਰਮ ਦੇ ਚੇਅਰ, ਬੈਰੀ ਗਾਰਡੀਨਰ ਐਮਪੀ, ਨੇ ਪੈਨਲਿਸਟਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਜੇਸੀਪੀਓਏ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਗਾਰਡੀਨਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੈਨਲਿਸਟਾਂ ਦਾ ‘ਹੈਂਡ ਆਫ’ ਸੰਦੇਸ਼ – ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਛੱਡਣ ਲਈ-ਪੱਛਮ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

Comment here