ਅਪਰਾਧਸਿਆਸਤਖਬਰਾਂਚਲੰਤ ਮਾਮਲੇਦੁਨੀਆ

ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ ਨੇ ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਕਬਜ਼ਾ

ਕੀਵ-ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਚੀਨ-ਤਾਇਵਾਨ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਨਾਪਾਕ ਹਰਕਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਰੂ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੂਸ ਨੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ‘ਤੇ ਨਾਗੇਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰੂਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਨਾਗਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ‘ਚ ਇਹ ਘਾਤਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਅਰਮੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਨੇ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਰੂਸ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਰੂਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਮੇਨੀਆ ਅਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਰਬਾਖ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਲਾਚਿਨ ਜ਼ਿਲੇ ‘ਚ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਫੌਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖੂਨੀ ਘਟਨਾ ਲਈ ਅਰਮੇਨੀਆ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 14 ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੋਵੇਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ 2020 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗੇਰਨੋ ਕਾਰਾਬਾਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਲੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਰਾਬਾਖ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਡਰੋਨ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਫੀ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

Comment here